Yapay zeka teknolojileri tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hızlı bir yükseliş gösteriyor. Genç nüfusu ve artan girişimcilik enerjisi sayesinde Türkiye, yapay zeka ekosisteminde önemli bir potansiyele sahip. Uzmanlara göre ise Türkiye’nin küresel rekabette üst sıralara çıkabilmesi için özellikle eğitim alanında derin bir dönüşüm gerekiyor.
Küresel Yapay Zeka Pazarı 2 Trilyon Dolara Yaklaşıyor
Burgan Bank’ın “Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikleri-Ekim 2025” raporuna göre, yapay zekâ içeren ürün ve hizmetlerin küresel hacmi 2 trilyon dolara yaklaştı. YZ artık dünya ticaretinin yönünü belirleyen ve ülkelerin ekonomik performansını etkileyen temel unsurlardan biri hâline geldi.
Türkiye’nin küresel pazar içindeki konumu üzerine yapılan değerlendirmelerde, KPMG Türkiye’nin raporu dikkat çekiyor. Rapora göre Türkiye’de 2021’de 7,6 milyar dolar olan yapay zeka pazarı, 2031’de 442 milyar doları aşacak.
Türkiye’de Yapay Zeka Girişimleri Hızla Artıyor
Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi’nin (TRAI) yayımladığı “Girişimler Haritası”na göre, 2017’de yalnızca 24 olan YZ girişimi sayısı, 2025’in üçüncü çeyreğinde 419’a ulaştı. Bu girişimler; enerji, akıllı şehirler, hukuk, fintech, otomotiv, sağlık ve sürdürülebilirlik gibi farklı sektörlere yayılmış durumda.
EY’nin “Girişimcilik Barometresi 2025” araştırması ise Türkiye’de şirketlerin yapay zeka kullanım oranının bölge ortalamasının üzerinde olduğunu ortaya koyuyor. Girişimcilerin gelecek bir yılda yapmayı planladığı yatırımların %65’i bilgi teknolojileri ve yazılım modernizasyonlarına yönelik.
“Türkiye Üçüncü Grupta, Ancak Lig Atlayabilir”
TRAI Kurucusu Halil Aksu, Türkiye’nin küresel yapay zeka liginde ABD ve Çin’in yer aldığı birinci grubun altında, Avrupa ülkeleri ve Japonya’nın olduğu ikinci grubun ardından “üçüncü grupta” bulunduğunu belirtiyor. Türkiye’yi bu grupta Güney Kore, BAE, Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan gibi yükselen aktörlerle birlikte konumlandırıyor.
Aksu’ya göre Türkiye önümüzdeki 5–10 yıllık süreçte lig atlama potansiyeline sahip. Özel sektörde bankalar, telekom şirketleri, büyük perakende zincirleri ve holdingler yapay zekayı stratejik öncelik haline getirmiş durumda. Kamu tarafında ise teşvikler ve strateji belgeleri ekosistemi destekliyor.
3,5 Milyar Dolarlık Yatırım Desteği
Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu, ulusal yapay zeka stratejisinin güncellendiğini ve 2030’a kadar uygulanacak yeni strateji belgesinin devreye gireceğini açıkladı. HIT-30 programı kapsamında 3,5 milyar dolarlık destekle Türkiye’de yapay zeka yatırımlarının hızlandırılacağı belirtildi.
TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez ise Türkiye’nin kendi yapısına uygun, çok katı olmayan bir yapay zeka yasasına ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Her Beş Kişiden Biri Yapay Zeka Kullanıyor
TÜİK’in yayımladığı ilk “Yapay Zeka İstatistikleri”ne göre 2025 yılında Türkiye’de yapay zeka kullanım oranı %19,2 oldu. Kullanıcıların:
- %79,7’si YZ araçlarını özel amaçlarla,
- %33,8’i iş amaçlı,
- %31,4’ü eğitim için kullanıyor.
YZ kullanımının en yüksek olduğu yaş grubu %39,4 ile 16–24 yaş aralığı. En düşük kullanım ise 65–74 yaş grubunda kaydedildi.
Eğitimde Zorunlu Dönüşüm Şart
PERYÖN Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Eylem Derya Özgür’e göre Türkiye’nin güçlü genç nüfusu avantaj sağlasa da eğitim sistemi teknolojiyle uyumlu hale gelmek zorunda. İş dünyasında ihtiyaç duyulan yetkinlikler hızla değişirken, Avrupa ülkeleri üniversite–sanayi iş birlikleri ve sürekli eğitim sistemleriyle dönüşüme daha hızlı adapte oluyor.
Dr. Özgür, Türkiye’nin teknolojiyi hızlı tüketen bir ülke olduğuna dikkat çekerek, bu dinamizmin doğru kullanılması durumunda teknoloji üretimine geçiş sürecinin hızlanabileceğini vurguluyor.
